S - Z Te Papakupu Māori
| X |
Y |
Z |
| SAQA | Te Mana Tohu Mātauranga o Awherika ki te Tonga. (Haere ki te paetukutuku o SAQA) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| SCOTBAC | Baccalaureate o Kotirana. | |
| SCOTVEC | Te Rūnanga mō te Mātauranga ā-Mahi o Kotirana. | |
| SCUNQ | Te whakarōpūtanga o ngā paerewa me ngā tohu mātauranga ā-motu. Ka taka mai ngā marau, maraua akoranga me ngā kokonga akoranga. (Tirohia hoki whakarōpūtanga; he kōrero anō kei te paetukutuku o NZQA) | |
| SFC | Tiwhikete Pae Ono. | |
| SPANZ | Te Rōpū o ngā Tumuaki Kura Tuarua o Aotearoa. (Haere ki te paetukutuku o SPANZ) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| SPBEA | Te Poari mō te Aromatawai i te Mātauranga o te Moananui ā-Kiwa. | |
| SQA | Te Mana Tohu Mātauranga o Kotirana. (Haere ki te paetukutuku o SQA) | |
| SSC | Te Komihana o ngā Tari Kāwanatanga. (Haere ki te paetukutuku o SSC) | |
| STA | Te Whakarōpūtanga Kaitiaki Kura o Aotearoa. (Haere ki te paetukutuku o te STA) | |
| STAR | Secondary Tertiary Alignment Resource, tētahi kaupapa nā Te Tāhuhu o Te Mātauranga ( Tirohia te paetukutuku o MoE mō te roanga atu o ngā kōrero) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| TAFE | Mātauranga Hangarau, Mātauranga Teitei ake (Ngā Kuratini o Ahitereiria). | |
| Tahua Tāpiri | Te whakapotonga e mōhiotia ana mō te Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me ngā Karahipi. Ka tae atu hoki ki ngā tukunga me ngā utu ka whakawhiwhia mō taua tohu mātauranga. | |
| Tahua Tāpiri A me te B | He utu moni mō te akoranga kura tuatoru, tukua atu ai i runga i ngā māka i whakawhiwhia i ngā whakamātautau Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me te Karahipi. Ka tukua te Tahua Tāpiri A mō ngā māka tapeke nui atu i te 300; ka tukua te Tahua Tāpiri B mō ngā māka tapeke 250 ki te 299. | |
| TAM | Aromatawai me te Whakaōrite Kura Tuatoru, he kōwae kaipakihi nā NZQA. | |
| (Te) Taumata Mātauranga ā-Motu Kua Taea | Ko ngā tohu mātauranga ā-motu i runga i te Taura Here Tohu Mātauranga, ko tōna pūtake he whiwhinga mai i ngā paerewa me ngā paerewa paetae katoa; E rēhitatia ana i ngā kaupae 1 ki te 3, ā, e wātea ana ki ngā tāngata ka aromatawaitia mā roto i tētahi kaituku kua whakamanatia. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| taunaki mōhio | E hāngai ana ki te aromatawai. Kia rite te taunaki mōhio ki ēnei e whai ake nei
|
|
| Taura Here | Te whakapotonga o te Taura here Tohu Mātauranga. | |
| (Te) Taura Here Tohu Mātauranga o Aotearoa | Huia katoatia, ko ngā tohu mātauranga katoa kua rēhitatia huri noa i te motu, ngā paerewa me ngā paerewa paetae, me ngā hononga tahi o ēnei. (He kōrero anō) | |
| (Te) Tautapa a te Tumuaki | Tētahi kaimahi ka waitohutia e te Tumuaki o te kura, hei mahi i ngā mahi, hei pīkau hoki i ngā kawenga mō te kura, ā, hei takawaenga me NZQA e pā ana ki te whakahaerenga o ngā kaupapa me ngā manatūnga a NZQA. | |
| TEC | Te Amorangi Mātauranga Matua. (Haere ki te paetukutuku o TEC) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| TEFA | Whetereihana Mātauranga ā-Hangarau o Ahitereiria. (Haere ki te paetukutuku o TEFA) | |
| TEFANZ | Te Rauika Tītohu Kaiako o Aotearoa. (Haere ki te paetukutuku o TEFANZ) | |
| (te) tino kounga o te pūnaha whakahaere | Tētahi pūnaha o ngā anga, ngā hātepe, ngā kawenga me ngā rauemi ā-whakahaere kua tautuhitia hei whakaū i te kounga. | |
| tino kounga o te tātari | Te whakamātau motuhake i tētahi pūnaha whakahaere kia kitea ai te whai hua o ngā mahi o reira ki te whakatutuki i te kounga o ngā whāinga. | |
| tino kounga o te whakahaere | Te whakamātau motuhake i tētahi pūnaha whakahaere kia kitea ai te whai hua o ngā mahi o reira ki te whakatutuki i te kounga o ngā whāinga. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| Tiwhikete Pae Ono | Te tohu mātauranga kura tuarua i unuhia ai i te tau 2003, ko te tikanga i uru ai ngā āonga tau 12 o te kura. Ko te 4 haora ia wiki te itinga rawa o ngā mahi ka whakahaeretia i whakaritea mō ia kaupapa ako. I te tau 2003, ka tuku kē te nuinga o ngā kura i te NCEA taumata. Ka āhei hoki ngā kura te tuku i tētahi Tiwhikete Pae Ono (whakawhiti) i te tau 2003 me te tau 2004 hei whakakī i te wāhi ki te NCEA taumata 2, hei tāpiri atu ranei ki te NCEA taumata 2. | |
| Tiwhikete Pae Ono (whakawhiti) | He tuku ka wātea i te tau 2003 me 2004, he rerekē ki te Tiwhikete Pae Ono mā te karangatanga 'transitional' nā te mea e kore e taea te hoki ki ngā tukunga iho kura tiwhikete o tērā tau hei pūtake mō ngā tohu taumata. Ka āhei ngā kura te tuku i aua akoranga anō pērā i ngā tau o mua, engari kāore e whakaaetia he akoranga hou. | |
| TKI | Te Kete Ipurangi. (Haere ki te paetukutuku TKI) | |
| TKR | Te Kohanga Reo. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| TNA | Tātaritanga o te whakangungu ka hiahiatia. | |
| Tohu Ākonga Tuatahi | Ko ngā Tohu Ākonga Tuatahi ngā tohu hou mō te kairangi mō ngā konga kura tuarua. Ka whakakapi ēnei tohu i ngā tohu Ākonga Tuatahi I Te Tahua Tāpiri. | |
| tohu mātauranga kua whakaūngia te kounga | tētahi tohu mātauranga kua oti te whakamana i tētahi o ngā rōpū whakaū i te kounga. (Tirohia te Āhurutanga mō ētahi kōrero anō) | |
| Tohu Mātauranga o Aotearoa | Tētahi tohu mātauranga e whakaaetia ana huri noa i te motu, ehara tōna pūtake i ngā whiwhinga mai i ngā paerewa o te Taura Here Tohu Mātauranga. (Tirohia te Āhurutanga mō ētahi kōrero anō) | |
| Tohu mātauranga ā-motu | Tētahi kōwhiringa o ngā whiwhinga mai i te aromatawai i runga i ngā paerewa ā-motu kua whakatauhia e tētahi whakaruruhau;kia whakatūria ngā tohu mātauranga ā-motu e tētahi whakaruruhau kua whakaaetia, ā, kia wātea anō hoki ki ngā whakahaere kua whakamanatia e te rōpū whakaū i te kounga e hāngai mai ana. (Ētahi kōrero anō e pā ana ki ngā tohu mātauranga ā-motu i te Āhurutanga) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| Tohu Paerua | Tētahi tohu mātauranga ka whai, ka tāpiri mātauranga me ngā pūkenga ki ō te Tohu Paetahi, ka kaha ake te mahi me te akoranga e hiahiatia ana, he rangahau anō hei whai mā te kaitono. (Tirohia te Āhurutanga mō ētahi kōrero anō) | |
| Tohu Paetahi | He tohu mātauranga kaupae 7 ka whakawhiwhia ina oti pai me te whakatutukitanga i roto i tētahi akoranga, hōtaka rānei, ka tuku i te tirohanga ā-pūnaha, ka takea mai i te rangahau, ki te mātauranga pipiri, ki ōna mātāpono me ōna ariā, ōna whakamahinga me ōna whakapānga, me ngā tikanga tātari me te whakatau raruraru. (Tirohia Rēhita) | |
| tohu paetahi, paerua (degree) | He tohu mātauranga ka tukua i muri i te whakaotinga me te whakatutukitanga i tētahi hōtaka akoranga whatutoto. Ko tōna tikanga ka tukua e ngā tāngata i roto i te mahi rangahau ka whakaputaia ngā mātāpono whānui me te mātauranga taketake hei pūtake mō te mahi mō te kaitono anō hei whai. (Tirohia Te Āhurutanga) | |
| Tohu/tiwhikete | He tuhinga e tohu ana kua whakawhiwhia he tohu mātauranga. (Tirohia anō hoki Rēhita me Pōkaitahi ā-motu) | |
| Tohunga m?tauranga | tētahi tangata, ka pāhekoheko ki NZQA, ā, i roto ia i t ētahi tūranga mahi i te rāngai mātauranga, tae atu ki ngā pouako, ngā kaiwhakaako, ngā kaimāka, ngā kaitono a ngā tūmuaki, ngē kaiaromatawai, ngā kaiwhakahaere whare whakamātautau, ngā kaiwhakaōrite, ngā kaitohutohu whakangungu me ngā kaiaromatawai wāhi mahi. | |
| (ngā) tohu whakaatu i te āhua o te mahi | Ngā tauākī e aromatawaitia ai te kaha o te mahi o tētahi whakahaere, tētahi pūnaha rānei. | |
| TOP | te hōtaka huarahi whakangungu. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| TQM | Te whakahaere i te kounga katoa. | |
| TRB | Te Poari Rēhita Pouako (ko te Rūnanga Pouako o Aotearoa ināianei.) (Haere ki te paetukutuku o NZTC) | |
| (te) tuhi pūrongo | Te tuku kōrero e pā ana ki te ahunga whakamua me ngā whakatutukitanga o tētahi ākonga. | |
| tukunga | Ngā Āhuatanga o te akoranga ka tukua, tae atu ki te mōhiotanga me te horopaki o te h?taka, ngā rauemi, ngā kaimahi, ngā rautaki o te whakaako me te ako me ngā ngohe aromatawai. | |
| tukunga iho tuatahi | Ngā tukunga iho ka tonoa ki ngā ākonga i te Hui-tanguru o ia tau ka āhei te arotake/whakaaro anō. | |
| UB | Ngā Tahua Whare Wānanga. (Tirohia Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me te Karahipi | Hoki ki te rārangi A-Z |
| UEBS | Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me te Karahipi. | |
| (te) urunga | Ngā whakaritenga mō te tiwhiketetanga kua whakatūngia e tētahi whakaruruhau e tētahi kaituku mātauranga. (Tirohia hoki te Āhurutanga) | |
| VEETAC | Te Komiti mō te Mātauranga ā-Mahi me te Tuku Whakamaherehere Whakangungu (Ahitereiria). | |
| wānanga | Tētahi whakahaere kua whakaaetia e te Karauna hei wānanga i raro i te Menamana Ture Mātauranga 1990, wāhanga 162. | |
| (te) whai wāhitanga mai o te whiwhinga (credit inclusion) | tirohia te whakaaetanga o te whiwhinga. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| whāinga | Tētahi hua ka whakatakotoria hei whai i roto i tētahi hōtaka. | |
| Whāinga paetae | Te hua o te ako e ōrite ana ki ngā whāinga o tētahi hōtaka, tētahi akoranga rānei. | |
| (te) whakaaetanga o ngā āheinga o ināianei | Tirohia te whakaaetanga o ngā akoranga o mua | |
| (te) whakaaetanga o ngā akoranga o mua | Te huarahi aromatawai ka whakamahi i te taunaki mōhio kāore i oti i mua i te kaiaromatawai, kua kiia e tētahi atu tangata he mahi nā te kaitono me/he taunaki mōhio rānei e ahu mai ana i ngā ngohe, ka mahia me te kore o te akoranga tāpiri i mua; i ētahi wā, karangataia ai "te whakaae, te aromatawai rānei i te āheinga o ināianei "; ko te tikanga o te karangatanga 'whakaaetanga', ka whakaaetia ngā pūkenga me te mātauranga mā te aromatawai i runga i ngā paearu kua whakaritea. (He kōrero anō) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| (te) whakaaetanga o te whiwhinga | Te hātepe e whakaaetia ai ngā whiwhinga mai i tētahi tohu mātauranga ki tētahi anō, engari kāore mō te katoa o te pūnaha o taua tohu mātauranga (arā ka whai wāhi ngā whiwhinga mō tētahi tohu mātauranga kua whakaritea, kāore mō te katoa o ngā tohu mātauranga i tērā pūnaha) Kei te mōhiotia hoki hei whiwhinga kua tutuki kē, te whai wāhitanga mai o te whiwhinga rānei. (He kōrero anō) | |
| (Te) whakaaetanga o te whiwhinga kua tutuki kē (credit exemption) | Tirohia te whakaaetanga o te whiwhinga. | |
| (te) whakaaro anō | Ko te whakaaro anō e pā ana ki ngā whakamātautau ā-tuhi ka aromatawaitia i waho anake. Ka āhei ngā kaitono te inoi mō te whakaaro anō ki te whakapono rātau kāore i tika te māka i te puka whakahoki. Ko te kaitono e inoi ana mō te whakaaro anō, e kore e āhei te tono mō te arotake o taua paerewa anō/kaupapa ako Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me te Karahipi anō. (Tirohia ngā Ture me ngā Manatūnga NCEA mō ētahi kōrero anō) | |
| whakaarohanga āroharoha | He hātepe e puta ai he tukunga iho mō ngā kaitono whakamātautau ahakoa kāore e oti tētahi wāhanga, te katoa rānei o tētahi aromatawai nā te māuiui, nā te aha rānei. I mōhiotia hei tiwhikete rata (aegrotat) i mua. | |
| whakahaere | He kura, kāreti mātauranga, kuratini, whare wānanga, wānanga rānei (nā te Ture Mātauranga 1989, te whakamārama, Wāhanga 159 (1)). | |
| whakahaere whakangungu ahumahi | He whakahaere kua whakaaetia i raro i te Ture Whakangungu Ahumahi 1992 ka noho haepapa mō te whakatakoto paerewa me te whakarite tukunga o te whakangungu ahumahi ki tōna ahumahi; e mōhiotia ana hei ITO. Ka whakamanatia ngā ITO hei rēhita kaiaromatawai. Mō te katoa o te rārangi o ngā ITO kua rēhitatia, tirohia te paetukutuku o Te Amorangai Mātauranga Matua. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| whakahaunga | Ngā mōhiotanga, ngā pūkenga me ngā mātauranga ka aromatawaitia i roto i tētahi tohu mātauranga, i tētahi whakamātautau rānei. | |
| whakamana | Te hātepe whakaū i te kounga o ngā akoranga me ngā hōtaka i runga i ngā paearu kua whakatauhia. (Tirohia hoki te akoranga kua whakamanatia) | |
| whakamanatanga | Te mana ka whakawhiwhia inā whakaatu mai ai tētahi whakahaere i tōna kaha ki te tuku i tētahi akoranga kua whakaaetia ki te aromatawai rānei i runga i ngā paerewa i te Taura Here Tohu Mātauranga o Aotearoa. | |
| (te) whakaōrite ā-roto (he tauira hou o te mea kua pānui kētia) |
Tētahi hātepe ā-roto e whakapūmau ana he tika, he pono, he rite ngā ngohe aromatawai o tētahi whakahaere puta noa i āna kaiaromatawai me ōna wāhi ako. Ka whai wāhi ki tēnei te ārohi whakawāwā me te whakatūturu o ngā rawa aromatawai mō tētahi paerewa e aromatawai ā-rototia ana | |
| (te) whakaōrite ā-waho | tētahi hātepe ā-waho e whakapūmau ana he tika, he pono, he rite ngā ngohe aromatawai o tētahi whakahaere. Ka whai wāhi ki tēnei te tuku atu i ētahi tauira o ngā mahi ākonga mō tētahi paerewa kua kōwhiri kētia i mua, kia whakatūturutia e tētahi kaiwhakaōrite motuhake ā-waho | |
| (te) whakaōritetanga | tētahi hātepe e whakapūmau ana he tika, he pono ngā ngohe aromatawai o tētahi whakahaere, he rite hoki ki te paerewa e hiahiatia ana puta noa i tētahi huinga kaiaromatawai whakahaere aromatawai rānei. | Hoki ki te rārangi A-Z |
| whakarōpūtanga | He tikanga e karangatia ai he tohu mātauranga. Ko te Rēhita ka whakamahi i te pūnaha Whakarōpū Mātauranga o Aotearoa (NZSCED); ka kōwhiri ngā kaihanga tohu mātauranga me ngā kaituku mātauranga i tētahi karangatanga NZSCED mō ā rātau tohu mātauranga; me whakamana ngā rōpū whakaū kounga i ngā taitara o ngā tohu mātauranga i mua i te karangatanga. Ko te Taura Here Tohu Mātauranga ka whakamahi i te pūnaha standard classification of units and national qualifications (SCUNQ) i NZSCED. (He kōrero anō kei te paetukutuku NZQA me te Āhurutanga) | |
| whakaruruhau | Tētahi karangatanga whānui e pā ana ki ngā whakahaere whakangungu ahumahi me ngā rōpū tuku whakamaherehere; kua whakaaetia ēnei rōpū e NZQA hei tohunga huri noa i te motu i tētahi marau pū hei whakatakoto paerewa mō ngā tohu mātauranga ā-motu. | |
| (te) whakatōpū whiwhinga | te kohikohi whiwhinga mō ngā tohu mātauranga. | |
| (te) whakatūturu | te māka whakarite o ētahi tauira e waru, iti iho rānei o ngā mahi ākonga kua aromatawai ā-rototia, e tētahi atu tangata i te kaimāka tuatahi | |
| whakaū i te kounga | Tētahi karangatanga whānui ka whakamahia mō te whakapūmau i te tika me te whai hua o ngā mahi. | |
| Whakauru takitaro | Tētahi huarahi whakauru ki te whare wānanga mō ngā kirirarau me ngā tāngata noho tūturu o Aotearoa i raro i te 20 tau te pakeke kua oti te tau 12, ā, kua mutu i te kura. Nā te āta whakaurutanga o te Taumata Mātauranga ā-Motu Kua Taea kua huri ngā whare wānanga ki te whakamahi i te kupu whakauru matawhāitihanga. (Mō ētahi kōrero anō, tirohia te paetukutuku NZVCC) | Hoki ki te rārangi A-Z |
| Whakauru whare wānanga | Te paerewa i whakatūria i muri i te kōrero tahi me ngā whare wānanga me te Komiti Whare Wānanga o ngā Kaiwhakahaere Matua, ā, e puritia ana e te Mana Tohu Mātauranga hei akoranga tōmua mō te uru atu ki te whare wānanga mō ngā tāngata i raro i te 20 tau te pakeke (i raro i te wāhanga 257, Ture Mātauranga 1989). | |
| Whakauru Whare Wānanga, Tahua Tāpiri me ngā Karahipi | He tohu mātauranga ka whakanohoia e ngā ākonga i te paunga o te tau 13 (pae 7). Ka āhei ngā kaitono te uru ki te whare wānanga, whiwhi tuku moni (A me te B Tahua Tāpiri) ā, ka whakawhiwhia he karahipi mō te whakatutukitanga tiketike i ngā kaupapa ako motuhake. Ko ngā kaitono ka whiwhi i ngā tohu taumata e rima, e ono rānei, ka whiwhi tuku moni hoki i raro i te kaupapa Ngā Tohu Ākonga Toa. | |
| whakawhitinga | Kia āta whakahuatia ngā whakaritenga whakawhiti inā pā te whakaurunga o tētahi tohu mātauranga hou ki ngā tohu mātauranga kua takoto kē. E hāngai ana ngā whakaritenga whakawhiti ki ngā whakaritenga wā poto - wā waenganui ka whakatakotoria kia kore ai ētahi e taumaha i ngā whakarerekētanga ki ngā tohu mātauranga;ka wātea hoki he arawhiti mai i ngā tohu mātauranga tahito ki ngā tohu mātauranga hou mō ngā kaitono o ināianei; ka whakaaetia rānei he wā tika ki ngā kaitono e oti pai ai ngā tohu mātauranga. | |
| (te) whakawhiti whiwhinga | Te whakaaetanga o te whiwhinga ki tētahi tohu mātauranga i whai wāhi ai ki tētahi tohu mātauranga anō. Kia whakaaetia ngā whiwhinga i mua i te whakawhiti. Tirohia hoki te whakaaetanga o te whiwhinga. (He kōrero anō) | |
| whare whakangungu kāwanatanga | He whakahaere nā te karauna, kō atu i ngā whakahaere mātauranga ka tuku i te mātauranga, te whakangungu, te ratonga aromatawai rānei (arā te Tauā Moana, Te Papa Atawhai); he karangatanga tēnei ka whakamahia e NZQA ina rēhitatia, ina whakamanatia hoki ngā wāhanga whakangungu o ngā whakahaere kāwanatanga. Ka karangatia hoki he GTE. | |
| whare whakangungu tūmataiti | He whakahaere ehara n ?ā te karauna, kua rēēhitatia ki NZQA, ka tuku i te mātauranga me te whakangungu i muri i te kura. E mōhiotia ana hei PTE. | |
| whiwhinga | He uara tau ka tohaina ki tētahi paerewa i runga i te Taura Here Tohu Mātauranga ki tētahi tohu mātauranga i runga i te Āhurutanga e tohu ana i te wā ka hiahiatia e te ākonga ki te whakaatu kua tutuki ngā hua o te ako ka whakaritea. (Tirohia te Āhurutanga mō te roanga atu o ngā kōrero) | Hoki ki te rārangi A-Z |
Page updated: 27 June 2006
