New Zealand Qualifications Authority
Portal links...
NCEA

English - Māori - A

A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z

 

(1)yl (2)anoate

(2)hākawa (1)waro

‘snubber’ switch

pana 'kaupēhi'

2–bromo–3–methylbutanoic acid

2–pūkeha–3–waikawa pūwaro mēwaro

2-propanol

2-waihā pōwaro

3–chloropropan–1–ol

3–waihā–1–pōwaro pūhaumāota

4-methylpent-2-ene

4-waiwaro-rua-2-pēwaro mewaro

2005

abdominal pain

ngau o te puku

kōpito

ability

āhei, pūmanawa

abortion

kuka, tahe, whakatahe

whakatahe

abortion

kuka / tahe / whakatahe

absolute

pūrawa

2005

Absolute Magnitude

Rarahi Pūrawa

absolute refractive index

taupū ata tāhapa

absorb

mimiti

pipī, momi

absorption

mimititanga

absorption

ngotea

abyss

tōrere

kouka

abyss, dark

tuauriuri

accelaration

whakatere

accelerate

whakatere

acceleration

whakaterenga

acceleration

whakateretanga

acceleration due to gravity

whakaterenga nā te tō-ā-papa

accelerometer

ine-whakatere

accurate

tika

tikapū

acetic acid

waikawa winika (CH3COOH)

achievement objective

whāinga paetae

acid

waikawa

acid particle

matūriki waikawa

acid rain

ua kawa, marangai waikawa

acid rain

uakawa

acid rain

ua kawa / marangai waikawa

ua waikawa

acid-base pair

takirua waikawa-kawakore

acidic condition

āhuatanga waikawakawa

acidic non-metallic oxide

waikura konganuku kore noa

waikura konganuku-kore

acidic solution

wairewa waikawa

acidified

whakawaikawa

acidity

kawatanga, waikawatanga

acquired variation

momo whiwhi

acting upon

e pātuki ana ki

activated sludge tank

kura kenepuru hohehohe

kāho waiparapara,

active energy

pūngao neke

pūngao hohe

active immunity

āraimate hohe

activity, earthquake

kori rū

ngā kori a Rūaumoko

actual

neke ā-tinana

adapt

whakahāngai

whakaurutau

adaptation

whakahāngaitanga

adaptation [biol]

urutaunga

adaptation, behavioural

urutaunga whanonga

adaptation, physiological

urutaunga oropi

adaptation, structural

urutaunga tinana

adaptive feature

āhuatanga urutau

urutaunga hanga

adaptive radiation

tūhekenga urutau

2005

ADH anti diuretic hormone

taiaki rūnakore

taiaki- purumimi, katimimi, pūmimi, taiaki rūnākore

Adhere (stick to)

piri

adjusting

rerekētanga

whakaurutau, whakahāngai

adolescence

taiohinga

adolescent

taiohi

adrenalin

taiaki repe tākihi

adult (of animal)

kātua

adult life

koiora pakeke

pakeketanga

Aeneas

Aeneas

Aeneid

Aenei

aerial (car radio)

hihi irirangi

aerial photograph

whakaahua arorangi

whakaahua arowhenua

aerial photograph

whakaahua arorangi

aerobic

āhāora

hāoraora (UF)

aerosol

rehu matūriki

Rehumatū

aerosol can

kēna rehu matūriki

kēne rehu, kēne rehumatū

Aeschylus

Aehiru

aesthetic

taha rerehua

rerehua

afterbirth

ewe, whenua

agar

pia

piarimu

agar plate

pereti piarimu

pae/kōraha piarimu

agar, sap (of tree)

pia (outside of tree)

tarawai (inside of tree)

age structure

hanganga taipakeke

hanga taipakeke

aggregate

hīatonga

hīatoato

agricultural ecosystem

pūnaha rauropi ahuoneone

pūnaharopi ahuwhenua

agricultural export (product)

(rawa) ahuwhenua hoko ki tāwāhi, hoko ki tai

agriculture

ahuwhenua

AIDS

mate āraikore

aim

whāinga, whāinga roa

aim, principal

whāinga matua

air

āiō

hau

air conditioner

pūrere whāhauhau

air conditioning

whāhauhau

air pressure

pēhanga hau

air resistance

parehau

parenga hau

air vent

puare hau

air-conditioner

pūrere whāhauhau

air-oil interface

matawehe hau-hinu

airway

riuhau

ngongo

aisle

ararua

awarua, riunga

-al

hāparo-tahiwaro

ALAC

Te Kaunihera Whakatūpato Waipiro o Aotearoa

ALAC Drinking Monitor

Aroturuki Inuinu a ALAC

albino

kirikōtea

alcohol

waipiro; waiwaihā [chem]

alcohol abuse

kaikino waipiro

tūkino waipiro

alcohol-free

waipirokore

aldehyde

hāparo-tahi

alga, red

pāpataura (specific type)

kapoke whero, pūkohu whero, pūkohu wai whero

algae

kapoke

pūkohu wai

algal bloom

kapoke

puanga kapoke

algebraic expression

kīanga taurangi

aliphatic (sci.)

tīmeka

alkali

pāpāhua

alkaline solution

wairewa pāpāhua

alkalinity

pāpāhuatanga

alkane

waiwaro tahi

alkene

waiwaro rua

alkyne

waiwaro toru

allele

irarā

alleles

āhuaira

allelopathy

awetāoke (WH)

allotrope

āhuatini

alloy

koranu

alloy, metal alloy

koranu

alloying

whakakoranutia

whakakoranu

Aloe

tātā tiotio

alpaca

āpaka

alpha particle

korakora ārepa

alpha particle scattering

mararatanga korakora arepa

2005

altering

tangotangotanga

alternating current

iahiko kōwhitiwhiti, iahiko hohoko

altitude

tiketike, teitei

aluminium

konumohe

aluminium

konumohe (Al)

aluminium foil

pepakonu

2005

aluminium oxide

waikura konumohe

alveolus

miruhau

ambidextrous

raka

ringarua

Ameipsias

Ameihia

Americium

Konumerika [NZTC]

konumerika

amino acid

waikawa amino

ammeter

ine-iahiko

ammonia

haukini (NH3)

ammonium ion

haukini (NH4+)

katote haukini

ammonium nitrate

haukini pākawa

amount

rahi

amount of work

rahi o te mahi

ampere

wae-iahiko

amphibian

nukuwai

ika oneone ™

amplifier

whākaha

amplify

whakakaha

amplitude

kaha

pūrahi ngaru

amylases

whākōkīware

anaerobic

hāorakore

anaerobic digester

whākūnatu hāorakore

analgesic

rongoā patumamae

Rongoā whakaeaea

analogue ammeter

ine-iahiko ringa

analogue voltmeter

ine-ngaohiko ringa

analyse

tātari, wetewete

analysis

tātaritanga

analysis, gravimetric

tātari tō-ā-papa

tātari tauma

analysis, volumetric

tātari rōrahi

tātari taurahirahi (Maths)

Anchises

Anatihi

andesite

kōkawa

tarapī

-ane

-waro

anemone, sea

humenga

kōtore

angiosperm, flowering plant

tipu whaipua

angle of incidence

koki whakapā

angle of refraction

koki ata tāhapa

angular frequency

auautanga koki

angular momentum

torohaki ā-koki

angular speed

tere ā-koki

animal

kararehe

animal cell

pūtau kararehe

Animalia

Kararehe

ankylosaurus

mokokairau

annelid

ngunu

annotate

tautuhi

annotated diagram

hoahoa tautuhi

annotated drawings

tānga tautuhi

tānga taipitopito

anode

pitoake

pitooho, pito-tā ™

-anoic acid

waikawa-waro

-anol

waihā-waro

ant

pōpōkoriki

Pōpokorua

antacid

[rongoā] patu waikawa

antacid

patu waikawa / ārai waikawa

antagonistic pair

takirua taururuku

Antarctica

Whenua Pou Tonga

Tiri o te Moana ki te Tonga (Ngata) ; Te Kōpakatanga ki te Tonga (Kāretu: Whalerider Ch. 16)

antenna (animal)

Pūhihi, pihi

Hihi

anther

ketehae

antibiotic

rongoā paturopi

antibiotic

patupokenga [WH]; rongoā paturopi [TM]

antibiotic resistance

ātete rongoā paturopi

antibody

paturopi māori

antibody

pūmuapare

antibody complex

tāhanga pūmuapare

anticlockwise

kōaro o te karaka

Huritua

anti-code

tohu-hono

anti-derivative

pārōnaki-kōaro

antidiuretic hormone (ADH)

taiaki runākore (ADH)

taiaki purumimi, taiaki katimimi, pāmimi, āpurumimi

antigen

aki paturopi

antigen

merotomo

antinodal line

rārangi ngaru-mōrahi [NZTC]

rārangi tūtakina tihi ngaru

antioxidant

ārai āpiti hāora, tāpiri irahiko

anti-parallel

whakarara-kōaro

antiseptic

patuero

antitoxin

patu warengau

patutāoke/paretāoke

anvil, of ear

kurutangi

aphid

ngō

apical meristem

pūwewehe tautihi

apparent

neke ā-karu

appearance

āhua

appendage

tāhihi

appliance, electrical

pūrere hiko, taputapu hiko

applications

whakamahi

mamahinga

applied forces

tōpana whakahāngai

whakamahi tōpana

apply

whakahāngai, whakamahi, hoatu

appraisal

whiriwhiringa

arotake

appropriate

tōtika

appropriateness

hāngai

aquatic

aowai

2005

aquatic animal

kararehe wai

aqueous

waiwai

aqueous solution

wairewa waiwai

2005

arachnid

pūwere

Arapawa Island

Te motu o Arapaoa

arch (of bridge)

areare

tiriwhana

Archimedes’ screw

kāwiri Archimedes

kāwiri /tāwiri

architecture

hoahoa whare

argilite

tokauku mārō

pakohe

Argos

Akohi

Aristophanes

Aritowhane

aromatic (structure)

tōwhiti

aromatic (structure)

tīwhiti

arrangement

whakanaha

nanahatanga (noun)

arrow

pere

teka

artery

iatuku, iakawe

iatoto

artesian (bore)

wai kōhatu

rau matatiki, wai manawa whenua

arthritis

uruumu pona

uruumu turi

arthritis

mate kaikōiwi

arthritis

mate uruumu pona

arthritis

mate kaiponapona

arthropod

angawaho

article (in newspaper)

tuhipānui

article of clothing

pūweru

artifical selection

whirihori / whiringa tangata

artificial

waihanga

artificial environment

taiao horihori

artificial immunity

āraitanga hori

artificial radioactivity

iratukinga hori

2005

asbestos

tēpoko

kiripaka

asbestosis

mate tēpoko

asbestosis

mate tēpoko

mate kiripaka

asexual (reproduction)

paratau-kore

asexual reproduction

paratau kore

asexual reproduction

whakaputa uri ā-tōkai-kore

asexual reproduction method

aratuka whakaputa tōkaikore

ash

pungarehu

aspirin

rongoā ānini

assess

aromatawai

associated with [biol]

nohotahi ki

asteroid

aorangi iti

kōtiri

astrological observatory

taiwhanga mātai arorangi

astronaut

kaipōkai tuarangi

astronomer

kaimātai arorangi

astronomer

kaitātai-arorangi

kaitātai whetū, kaitātai ātea

astronomical body

tinana taiarorangi

astronomy

mātauranga tātai arorangi

asymptote

rārangi pātata

at least

i te itinga rawa

at rest

whakangā

tau, okioki

at right angles to

kia koki hāngai ki

athlete’s foot

mate waewae kaipara

athlete’s foot

ihiwae

mate ihiwae

atmosphere

kōhauhau, pōhao

atmosphere

kōhauhau, pekerangi

atom

ngota

atomic mass

papatipu ngota

kapinga ngota

atomic number

tau ngota

attack

whakaekea

whakaeke

attitude

waiaro

attract

kukume(tia)

attractive force

tōpana kukume

Auckland Islands

Motu Maha

2005 [from Marine Reserve Legislation]

audience

apataki

minenga

audio

whakamōhio ā-taringa

aurongo, tārongo, auoro

auditory nerve

io rongo

automatic door opener

whakatuwhera kuaha aunoa

autumn

ngahuru

availability

kaha wātea mai

availability of food

wātea mai o ngā kai

available resources

rauemi e wātea ana

average

toharite

average acceleration

whakatere toharite

average speed

wawaenga tere

average speed

tere toharite

aviation

ao o te rererangi

Ao rererangi

avocado

awhakātau

rahopūru

axis

tuaka

axis of symmetry

tuaka hangarite

axle

kaka wira

tokowira, paewira, uehā

axle

kakau

Page updated: 14 August 2007